English English
Fındık Fiyatı
Çarşamba, 23 Ağustos 2017 Tarihli Fiyat BRÜT [Geçmiş Fındık Fiyatları]
Üye Girişi
Kullanıcı Adı :
Şifre :
Atatürk Köşesi
Döviz Kurları
altın fiyatları
Önemli Linkler
Kısa Vadeli Borç İstatistikleri
Perşembe, 30 Kasım 2017
Kısa Vadeli Borç İstatistikleri

2017EYLÜLKISA VADELİ DIŞ BORÇ İSTATİSTİKLERİ GELİŞMELERİ

XXKasım2017

 

Kısa vadeli dış borçlara ilişkin 2017Eylül ayıverileri,Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından 16 Kasım2017tarihinde yayımlandı[1].

Kısa vadeli dış borçlar, temel olarak bankaların aylık döviz vaziyeti stokları, özel sektörün yurt dışından sağladığı kredilerin izlendiği veri tabanı, ticari kredilere ilişkin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ithalat verileri ve Merkez Bankası aylık döviz vaziyeti kaynaklarından derlenmektedir.

Buna göre, kısa vadeli dış borç stoku 2017 Eylül ayıitibarıyla2016 yılsonuna göre 12,3milyar ABD doları artmış veyaklaşık 110,3 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir(Şekil 1).Aynı dönemde bankalar kaynaklı kısa vadeli dış borç stoku 4,5 milyar ABD doları artarak61,9 milyar ABD dolarına, diğer sektörler kaynaklı kısa vadeli dış borç stoku da 7,8 milyar ABD dolarıartarak 48,3 milyar ABD dolarına ulaşmıştır.

Şekil 1: Kısa Vadeli Dış Borç Stoku (1990:Q1-2017:Eylül, Milyon ABD Doları)

Kaynak: TCMB

Kısa vadeli dış borç stokunun %56,1’i bankalar kaynaklı borçlardan oluşmaktadır. Bankalar kaynaklı borçların %25,9’u ise krediler oluşturmaktadır. Bankaların yurt dışından kullandıkları kısa vadeli krediler 2017 yılı Eylül ayıitibarıyla yaklaşık 16 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Bu rakam, kısa vadeli kredilerde 2016 yılsonuna göre %8,7’lik bir artışyaşandığı anlamına gelmektedir. Aynı dönemde yurt dışı yerleşiklerin döviz tevdiat hesabı ,8 oranında,TL cinsinden mevduatları %0,4oranında, banka mevduatları %7,2oranında artmıştır (Tablo 1).

Diğer sektörlerin yurt dışından sağladığı kısa vadeli borçlar ise 2016 yılsonuna göre ,1 oranında artarak 48,3 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir.

Tablo 1: Kısa VadeliDış Borç Stoku (2014:Q1-2017:Eylül, Milyon ABD Doları)

Kaynak: TCMB

Kısa vadeli dış borç stokunun borçlu bazında dağılımı incelendiğinde, tamamı kamu bankalarından oluşan kamu sektörünün borcunun2017Eylül ayı itibarıyla, 2016 yılsonuna göre %5,5 oranında arttığı ve 17,2 milyar ABD dolarına ulaştığı görülmektedir. Kısa vadeli dış borç stokunun %84,3’ünüoluşturan özel sektörün kısa vadeli dış borç stoku ise 2017 yılı Eylülsonunda, 2016 yılsonuna göre ,9 oranındaartmış ve 93 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir.

Alacaklı bazında dağılım incelendiğinde ise özel kredi alacaklıların %47,1’ini oluşturan parasal kuruluşlara olan kısa vadeli borçların 2017 yılı Eylülsonu itibarıyla, bir önceki yılsonuna göre %9,1oranında arttığı ve 51,7 milyar ABD dolarına ulaştığıgörülmektedir. Aynı dönemde parasal olmayan kuruluşlara olan kısa vadeli borçlar ise ,5oranında artmış ve58milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir. 2017 yılı Eylül sonu itibarıyla 147milyon ABD doları olan tahvil ihraçlarının 2016 yılsonuna göre oranında daraldığı görülmektedir.

 

 

 

 

Kısa vadeli dış borç stokunun 2005–2017:Eylüldönemindeki döviz kompozisyonu incelendiğinde, 2005 yılına kıyasla yaklaşıkyüzde 7,6puan azalmakla birlikte, ABD dolarının payının, euro ve diğer dövizlere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. 2017 yılı eylül sonuitibarıyla, kısa vadeli dış borç stokunun %52,1’iABD doları, %30,3’üEuro, ,7’si TL ve %2,9’udadiğer döviz cinslerinden oluşmaktadır (Şekil 2).

 

Şekil 2: Kısa Vadeli Dış Borç Stokunun Döviz Kompozisyonu, % (2005 –Q3:2017)

Kaynak: TCMB

Son olarak kısa vadeli dış borç stokunu kalan vadeye göre değerlendirmek gerekirse 2017 yılı eylülsonu itibarıyla,orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine 1 yıl veya daha az kalmış kısa vadeli dış borç stokunun 170,1 milyar ABD doları olduğu görülmektedir. Söz konusu stokun yaklaşık %45,1’iözel bankaların borçlarından oluşmaktadır.21,9 milyar ABD dolarlık kısmı ise Türkiye’de yerleşik bankaların ve özel sektörün, yurt dışı şubeleri ile iştiraklere olan borçlarından oluşmaktadır.Kalan vadeye göre dış borç stoku borçlu bazında ele alındığında, özel sektörün %85’lik oran ile en büyük paya sahip olduğu tespit edilmiştir. Kamu sektörü ve Merkez Bankası’nın payları ise sırasıyla, ,6ve %0,4’tür.

 

 

 

 

Akademik Danışman Görüşü

Ülkemizde son iki yıldır kısa vadeli dış borç stoklarında duraklama yaşanmaktadır. Ancak bu yılın Eylül raporuna bakacak olursak bu çeyrekte dış borçta yükseliş meydana gelmiştir. Ülkemizdeki dış borç stoku borçlu bazında düşünüldüğünde bu borcun büyük kısmının özel sektör borcu olduğu görülmektedir. Diğer sektörlerin yurt dışından sağladığı kısa vadeli borçlar ise son 3 yıldır gittikçe artmaktadır. Diğer sektörlerin yurt dışından sağladığı kısa vadeli borçların ise 2016 yılsonuna göre yaklaşık oranında artması dikkat çekicidir. Kısa vadeli dış borç stokunun döviz kompozisyonu incelendiğinde ABD dolarının ağırlıklı olduğunu görmekteyiz. Döviz fiyatlarının hızlı yükselme ihtimali döviz borcuna sahip özel sektörü çok zorlayabilir. Bu dönemde işletmeler yeni yatırımlar için beklemeyi tercih edebilirler veya borçlarını kapatmak için küçülmeyi düşünebilirler. Bu da ülke ekonomisinin kalıcı büyümesi için tehlikelidir. Kısa vadeli dış borçların yükselmesi ekonomik kalkınmayı ve yatırımları çok da olumlu etkilemez. Sermaye yatırımları için uzun vadeli ve düşük faizli dış borçlanmayı sağlayabilmek gerekir.

                                                                                              Yrd. Doç. Dr. Alperen M. YİĞİT

 

 

 

 

 

 

 

 

 



[1]TCMB, her ay verileri geçmişe dönük revize ettiği için bilgi notlarında yer alan tablolardaki eski yıllara ait veriler farklılık gösterebilmektedir.

 

Etiketler: .
Yorumlar
Yorum Yazın
İsim:
E-Mail:
Web site / Blog:
Mesajınız:
23 + 32 =